Y học cổ truyền Việt Nam luôn gắn liền với nguồn dược liệu phong phú từ thiên nhiên. Cùng khám phá 8 vùng trồng cây thuốc quý trên khắp cả nước, nơi không chỉ lưu giữ kho tàng dược liệu quý giá mà còn đóng góp vào sự phát triển của ngành công nghiệp dược phẩm và nâng cao đời sống kinh tế tại các địa phương. Mỗi vùng đất, với khí hậu và thổ nhưỡng đặc trưng, đều chứa đựng những giống cây dược liệu mang lại giá trị sức khỏe và kinh tế bền vững.
Vùng trồng dược liệu tại Việt Nam
Nước ta là một quốc gia giàu tài nguyên thiên nhiên với khoảng 4.000 loài cây thuốc, hơn 50 loài tảo biển, 75 loài khoáng vật và gần 410 loài động vật có thể sử dụng làm thuốc. Trong đó, nhiều loại dược liệu quý như hồi, quế, atiso, và sâm Ngọc Linh đã được thế giới ghi nhận về giá trị y học và kinh tế.
Hiện nay, chúng ta đang triển khai quy hoạch 8 vùng trồng dược liệu trọng điểm, nhằm khai thác và phát triển 24 loài dược liệu chủ lực. Trong số đó, cả nước có 8 vùng trồng dược liệu trọng điểm, trải dọc từ Bắc vào Nam bao gồm: Tây Bắc, Đông Bắc, Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ. Sự phân chia này không chỉ dựa trên yếu tố địa lý mà còn tận dụng tối đa đặc điểm khí hậu, đất đai và sinh thái riêng biệt của từng khu vực nhứ đất đai, thổ nhưỡng hay khí hậu.
Việc phát triển các vùng chuyên canh này chính là bước đi quan trọng để ngành dược liệu Việt Nam vươn xa, mang đến giá trị không chỉ trong nước mà còn trên thị trường quốc tế.
8 khu vực trồng dược liệu tại Việt Nam
Vùng núi cao với khí hậu á nhiệt
Vùng núi cao với khí hậu á nhiệt tại Lào Cai (Sa Pa), Lai Châu (Sìn Hồ) và Hà Giang (Đồng Văn, Quản Bạ) là nơi lý tưởng để trồng dược liệu quý. Các loài dược liệu bản địa như Bình vôi, Đảng sâm, Hà thủ ô đỏ, Tục đoạn và các loài nhập nội như Atiso, Đỗ trọng, Độc hoạt được phát triển trên diện tích 2.550 ha, mang lại giá trị kinh tế và sức khỏe bền vững.
Vùng núi trung bình có khí hậu á nhiệt đới
Vùng trồng dược liệu tại các tỉnh Lào Cai (Bắc Hà) và Sơn La (Mộc Châu) sẽ tập trung phát triển 12 loài dược liệu quý, trong đó có 5 loài bản địa như Bình vôi, Đảng sâm, Hà thủ ô đỏ, Tục đoạn, Ý dĩ, cùng 7 loài nhập nội như Atiso, Bạch truật, Bạch chỉ, Dương cam cúc, Đỗ trọng, Đương quy và Huyền sâm. Các khu vực này ưu tiên trồng và phát triển các loài dược liệu như Bạch truật, Đỗ trọng và Atiso, tạo ra giá trị bền vững cho ngành nông nghiệp và y học.
Vùng trung du miền núi Bắc Bộ
Bao gồm các tỉnh: Bắc Giang, Yên Bái, Quảng Ninh, Lạng Sơn, những khu vực này sẽ tập trung trồng 16 loài dược liệu, trong đó có 13 loài bản địa như: Ba kích, Đinh lăng, Địa liền, Gấc, Giảo cổ lam, Ích mẫu, Kim tiền thảo, Hồi, Quế, Sả, Sa nhân tím, Thanh hao hoa vàng, Ý dĩ, cùng 3 loài nhập nội như: Bạch chỉ, Bạch truật, Địa hoàng. Tổng diện tích trồng dược liệu tại đây lên đến 4.600ha, trong đó ưu tiên trồng cũng như phát triển Ba kích, Gấc, Địa hoàng và duy trì khai thác bền vững Quế, Hồi trên diện tích đã có
Vùng Đồng bằng sông Hồng
Vùng trồng dược liệu tại các tỉnh Hà Nội, Hưng Yên, Vĩnh Phúc, Hải Dương, Nam Định và Thái Bình sẽ tập trung trồng 20 loài dược liệu, trong đó có 12 loài bản địa như Cúc hoa, Diệp hạ châu đắng, Địa liền, Đinh lăng, Gấc, Hòe, Củ mài, Hương nhu trắng, Râu mèo, Ích mẫu, Thanh hao hoa vàng, Mã đề và 8 loài nhập nội như Bạc hà, Bạch chỉ, Bạch truật, Cát cánh, Địa hoàng, Đương quy, Ngưu tất, Trạch tả. Tổng diện tích trồng dược liệu tại đây là 6.400 ha, với ưu tiên phát triển Ngưu tất, Bạc hà, Hòe và Thanh hao hoa vàng.
Vùng Bắc Trung Bộ
Vùng Bắc Trung Bộ, nổi bật là khu vực trồng dược liệu với hệ sinh thái phong phú và nguồn cây thuốc đa dạng, gồm các vườn quốc gia như Bến En, Pù Mát, Vũ Quang, Phong Nha – Kẻ Bàng và Bạch Mã, cùng nhiều khu bảo tồn thiên nhiên như Pù Hu, Pù Luông, Xuân Liên, Pù Hoạt, Pù Huống, Kẻ Gỗ, Bắc Hướng Hóa, Đakrông và Phong Điền, bảo vệ các loài dược liệu quý hiếm.
Vùng trồng dược liệu Bắc Trung Bộ này tập trung hàng trăm loài cây thuốc có giá trị cao như sâm Puxailaleng, Đảng sâm, Sa nhân, Nấm linh chi đỏ, Giảo cổ lam, Ba kích, Đinh lăng, Nghệ vàng và Quế. Các tỉnh Nghệ An và Thanh Hóa đặc biệt chú trọng phát triển các loài dược liệu này trên diện tích 3.300 ha, ưu tiên trồng Hòe và Đinh lăng để đáp ứng nhu cầu trong nước và quốc tế.
Vùng duyên hải Nam Trung Bộ
Vùng trồng dược liệu kéo dài từ nam đèo Hải Vân đến mũi Dinh, bao gồm các tỉnh Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận và Bình Thuận, với diện tích khoảng 3.200 ha. Khu vực này phát triển 10 loài dược liệu bản địa quý giá như Bụp giấm, Diệp hạ châu đắng, Dừa cạn, Đậu ván trắng, Củ mài, Nghệ vàng, Quế, Râu mèo, Sa nhân tím và Sâm Ngọc Linh. Các loài dược liệu ưu tiên phát triển là Bụp giấm, Dừa cạn, Sa nhân tím và Sâm Ngọc Linh.
Vùng Tây Nguyên
Vùng trồng dược liệu tại các tỉnh Kon Tum, Gia Lai, Lâm Đồng, Đắk Lắk và Đắk Nông sẽ tập trung vào 10 loài dược liệu bản địa như Gấc, Gừng, Hương nhu trắng, Đảng sâm, Nghệ vàng, Sa nhân tím, Sả, Sâm Ngọc Linh, Trinh nữ hoàng cung và Ý dĩ. Khu vực này có tổng diện tích khoảng 2.000 ha, trong đó đặc biệt ưu tiên phát triển các loài Đảng sâm và Sâm Ngọc Linh, nhằm nâng cao giá trị kinh tế và tạo cơ hội phát triển bền vững cho cộng đồng.
Vùng Tây Nam Bộ và Đông Nam Bộ
Vùng trồng dược liệu tại các tỉnh An Giang, Đồng Tháp, Hậu Giang, Kiên Giang, Long An, Tiền Giang, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai và Tây Ninh sẽ phát triển 10 loài dược liệu như Gừng, Trinh nữ hoàng cung, Nghệ vàng, Nhàu, Rau đắng biển, Hoàn ngọc, Tràm, Xuyên tâm liên, Râu mèo và Kim tiền thảo. Tổng diện tích trồng dược liệu tại đây lên đến khoảng 3.000 ha, trong đó ưu tiên phát triển các loài Tràm, Xuyên tâm liên và Trinh nữ hoàng cung.
Tổng kết
Vậy là Lộc Rừng và các bạn đã cùng tìm hiểu 8 vùng trồng dược liệu trọng điểm của Việt Nam, những nơi không chỉ được xem như “vườn thuốc” quý giá mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nền kinh tế địa phương và bảo vệ sự đa dạng sinh học và gìn giữ nguồn gen dược liệu quý hiếm quốc gia.
Bảo vệ và phát triển bền vững các vùng trồng dược liệu chính là nhiệm vụ thiết yếu, không chỉ cho chúng ta mà còn là để gìn giữ cho các thế hệ mai sau cũng sẽ được tiếp tục thừa hưởng những giá trị quý báu từ nguồn cây dược liệu mang lại.
Tìm hiểu thêm về các loài dược liệu tại đây!